Bảo vệ đất công

Điều đã được biết đến đất công là những mặt của cuộc sống “được chấp nhận từ đời xửa đời xưa, là tài sản tập thể, hay là di sản chung của toàn dân và của các cộng đổng, tồn tại cho tất cả mọi người để sử dụng chung như trong hàng nghìn năm qua(55). Trong hai thập niên vừa qua, chủ nghĩa tư bàn toàn cầu dã bành trướng quyền hạn của nó ở khắp nơi, từ việc cấp nước đến tài sán trí tuệ để có bằng phát minh di truyền học. Ớ cấp toàn cầu, tôi chia sẻ mối quan tâm của rất nhiều học giả và các nhà hoạt động trên toàn thế giới đang chiến đấu vất vả chống những vấn đề nghiêm trọng nổi bật và chưa
được giải quyết đã phát sinh từ việc xâm phạm đất công của các tập đoàn toàn cầu, xếp hàng từ sự nóng lên của toàn cầu đến sự vững bền sinh thái. Thêm vào đó, Vandana Shiva đã tố cáo Mĩ xuyên tạc đạo lí bằng cách áp đặt chế độ bằng phát minh của mình đối với thế giới thông qua Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Hiệp định Quyền Sở hữu trí tuệ có liên quan tới thương mại (TRIPs) không chỉ “làm cho luật Sớ hữu trí tuệ (IPR) kiểu Mĩ trở thành luật toàn cầu, mà còn xóa bỏ ranh giới đạo đức và đạo lí đáng phê phán bằng cách đưa những hình thức sống có tính di truyền về đa dạng sinh học vào chủ đề có thể được cấp bằng phát minh(56).
Các quốc gia dân tộc phải hành động có trách nhiệm với tư cách những người được ủy thác bảo vệ quyền hưởng đất công và các dịch vụ cho toàn thể cộng đồng. Có sự chệch hướng nguy hiểm khi nước và đất công bị tư hữu hóa và khi giáo dục, y tế và an ninh xã hội hoạt động đơn độc theo khái niệm tư bản chủ nghĩa về lợi nhuận tối đa. Trong bối cảnh thành phố, đất công bao gồm nhiều loại đất dùng vào những việc khác nhau từ công viên, vườn hoa, những khu đất trang trọng, các quảng trường công cộng, nghĩa trang, nơi họp của cộng đồng, khu bảo tồn thiên nhiên, các yếu tố nước như bãi biển, kênh đào, đến những địa điểm có ý nghĩa quốc gia, tôn giáo – tín ngưỡng và khảo cổ học. Rất nhiều kênh đào đầy tràn ở Bangkok trong những năm đầu sau Chiến tranh Thế giới lầm thứ II là một tai họa mỏi trường dẫn đến chỗ mất đi “Venezia của phương Đóng” trước đây đã làm người ta say mê. Sự phá bỏ một nghĩa trang lớn ở Singapore để xây dựng nhà ở và khu vực sử dụng của tư nhân là một hành động vô tình đáng ngạc nhiên vì nghĩa trang là cái nhắc nhở tự nhiên về sự hiện diện trong không gian công cộng nơi cái chết được nhớ đến và được hội nhập như một phần của kinh nghiệm sống. Quvết định đúng lúc của Quốc hội về việc giữ lại những phát hiện khảo cổ lớn ở Hà Nội và đình chỉ xây dựng và rốt cuộc là chuyển tòa trụ sở Quốc hội đến địa điểm khác là một việc đáng khâm phục<57). Đó là một nhiệm vụ thiêng liêng của nhà đương cục thành phố để bảo vệ đất công bất kì khi nào có thể, đặc biệt là chống việc sử dụng chỉ vì có lãi và thêm các địa điểm mới ở những vị trí thích hợp và để bảo đám cho toàn thể cộng đồng có thể đến được.